Bestektekst & Lastenboek

1Scope en algemene architectuur

Het project omvat de levering, configuratie en inbedrijfstelling van een open, schaalbaar lichtsturingssysteem op basis van DALI-2, aangevuld met een centrale beheer- en visualisatielaag.

De installatie moet functioneren als autonome veldlaag voor verlichting, met integratiemogelijkheid naar andere gebouwtechnieken binnen een BACS/GBS-architectuur.

Het systeem moet

• Decentrale intelligentie bevatten zodat basisfunctionaliteit lokaal behouden blijft bij uitval van de backbone.
• Modulair en uitbreidbaar zijn zonder impact op bestaande adressatie en configuratie.
• Ondersteunen dat individuele armaturen of drivers één-op-één vervangen kunnen worden zonder herprogrammering.
• Integratie voorzien via open protocollen (BACnet/IP, OPC-UA, Modbus TCP/IP).
• Geschikt zijn voor langdurig beheer en exploitatie.

Tevens vereist

• Ontworpen als open verlichtingslaag binnen een BACS-architectuur.
• Energie-efficiënte automatische sturing ondersteunen (aanwezigheid, daglicht, tijdschema’s).
• Relevante meet- en statusdata beschikbaar stellen voor monitoring en energiebeheer.
• Integratie toelaten met andere gebouwtechnieken via open protocollen.
• Logging en historiek voorzien voor rapportering en auditdoeleinden.
• Compatibel zijn met de principes van ISO 52120-1 inzake gebouwautomatisering.
• De architectuur moet geschikt zijn voor toepassing in gebouwen waarop EPBD-BACS-verplichtingen van toepassing zijn.

2DALI-controllers (verlichtingssturing)

De verlichtingsinstallatie wordt aangestuurd door DALI-2 compatibele controllers met geïntegreerde logica.

Minimale vereisten

• Ondersteuning van DALI-2 drivers, sensoren en input devices.
• DALI-controllers beschikbaar in uitvoering met 1 of 3 DALI-lijnen, met ondersteuning van minstens 64 adressen per DALI-lijn.
• Lokale opslag van scènes, groepen, tijdschema’s en automatiseringslogica.
• Autonome werking bij verlies van IP-communicatie.
• Programmeerbaar via gespecialiseerde engineeringsoftware.
• Uitbreidbaar met meerdere DALI-lijnen binnen één systeemarchitectuur.

De controllers vormen de primaire regel- en automatiseringslaag voor aanwezigheidsdetectie, daglichtregeling en scenesturing.

3Integratie van draadloze DALI-segmenten

De DALI-controllers moeten ondersteuning bieden voor integratie van draadloze DALI-segmenten, zonder wijziging van de globale systeemarchitectuur.

Technische vereisten

• Draadloze segmenten transporteren het originele DALI-2 protocol (IEC 62386) transparant.
• Werkt op een 2,4 GHz self-healing meshnetwerk met automatische frequency hopping om interferentie van lokaal Wi-Fi- of Bluetoothverkeer te voorkomen.
• Versleutelde, bidirectionele communicatie tussen draadloze nodes.
• Draadloze DALI-segmenten worden via een gateway/bridge gekoppeld aan de DALI-controller.
• Volledige compatibiliteit met DALI-2 drivers (DT6), noodverlichting (DT1), Tunable White (DT8) en input devices.
• Transparantie voor DALI-2 commando’s; draadloze endpoints moeten tijdens busscans verschijnen als standaard DALI-apparaten.
  Beveiliging: AES-128 bit encryptie voor alle draadloze transmissies om de netwerkintegriteit te garanderen.

Functionele vereisten

• Het draadloze segment functioneert als een volwaardige DALI-lijn binnen de controllerarchitectuur.
• Scènes, groepen, tijdschema’s en automatiseringslogica blijven identiek aan bekabelde lijnen.
• Centrale beheersoftware maakt geen onderscheid tussen bedrade of draadloze DALI-lijnen.

4Bekabelingsprincipes en infrastructuur

De installatie moet uitgevoerd worden volgens duidelijke scheiding tussen veldbekabeling (DALI) en backbone-/bedieningsbekabeling.

Plafondbekabeling (DALI-bus)

• De DALI-bus wordt uitgevoerd met een standaard installatiekabel type 5G of 2G/3G (1,5 mm²).
• De DALI-bus vereist geen afgeschermde kabel en mag vrij gecombineerd worden met voedingskabels, conform de geldende installatienormen.
• Topologie vrij te kiezen (lijn, ster of combinatie), zonder nood aan lusstructuur.
• Geschikt voor aansluiting van armaturen, sensoren en DALI-input devices.

Wandbekabeling (bedieningspanelen en touchscreens)

• Bedieningspanelen, touchscreens en IP-gebaseerde componenten worden aangesloten via UTP-bekabeling, minimaal categorie Cat 5e of hoger.
• Deze bekabeling maakt communicatie mogelijk over grotere afstanden en ondersteunt bijkomende datastromen (visualisatie, integratie, monitoring).
• UTP-bekabeling voor IP-gebaseerde componenten (zoals touchscreens en gateways) wordt uitgevoerd in stertopologie richting netwerk- of controlepunten.
• DyNet-communicatie (RS-485 veldbus) wordt uitgevoerd in een lineaire busstructuur (daisy chain), conform de richtlijnen van het systeem.

Algemeen

• De scheiding tussen DALI-bus (veldlaag) en IP-netwerk (backbone) moet behouden blijven.
• De bekabelingskeuze moet flexibiliteit bieden voor toekomstige uitbreidingen of functiewijzigingen zonder structurele aanpassingen.

5Secure IP-integratiegateway (PDEG-S type)

Er wordt een secure IP-gateway voorzien voor koppeling tussen veldbus en backbone.

Vereisten

• Ethernet/IP communicatie.
• Ondersteuning van BACnet/IP, OPC-UA en Modbus TCP/IP.
• Geëncrypteerde communicatie tussen veldlaag en IP-netwerk.
• Ondersteuning van netwerksegmentatie en beveiligde toegang.
• Logging en eventregistratie voor audit en diagnose.

De gateway maakt veilige integratie met bovenliggende BACS-, visualisatie- en rapporteringsplatformen mogelijk zonder de autonome werking van de veldlaag te beïnvloeden.

6Aanwezigheids- en daglichtsensoren (plafondmontage)

Er worden gecombineerde DALI-2 sensoren voorzien met aanwezigheid- en luxmeting.

Functionele eisen

• Detectie van aanwezigheid/beweging voor automatische schakeling of dimregeling.
• Geïntegreerde lichtmeting voor constante-lichtregeling.
• Individueel adresseerbaar.
• Parametriseerbare detectiezone, vertraging en luxsetpunten.
• Geschikt voor standaard plafondhoogtes in kantoor- en utiliteitsomgevingen.

7Multifunctionele bedieningspanelen met klimaatmeting

Gebruikersbediening gebeurt via architecturaal afgewerkte drukknoppen met geïntegreerde sensoren.

Vereisten

• Programmeerbare functies (scènes, dimmen, zones).
• Directe communicatie met de lichtsturingsbus.
• Meting van temperatuur en relatieve vochtigheid.
• Beschikbaar stellen van meetwaarden voor integratie in BACS/HVAC-strategie.
• Geschikt voor intensief gebruik in utiliteitsgebouwen.

8Centrale beheersoftware en visualisatieplatform

Er wordt een centraal softwareplatform voorzien voor monitoring, bediening en rapportering van de installatie.

Functionele doelstelling

• Centrale cockpit voor beheer van verlichting en gerelateerde meetwaarden.
• Gebruiksvriendelijke interface voor facility management.
• Mogelijkheid tot multi-site beheer.

Minimale technische vereisten

• Installatie op lokale server, VM of industriële PC.
• Communicatie met veldlaag via de IP-gateway.
• Ondersteuning van open integratieprotocollen.
• Grafische visualisatie per gebouw, verdieping en zone.
• Real-time statusweergave van armaturen, sensoren en bedieningspunten.
• Aanpassing van tijdschema’s, scènes en parameters op gebruikersniveau.
• Logging, trending en rapportering.

9Noodverlichting (indien aanwezig met DALI DT1-drivers)

Het systeem moet:

• Noodverlichtingsarmaturen centraal monitoren.
• Automatische functietesten en batterijtesten ondersteunen.
• Testresultaten registreren en rapporten genereren conform geldende normen.
• Fouten en statusinformatie per armatuur en zone weergeven.

De configuratie van testcycli en rapportering gebeurt via het centrale beheerplatform.

10Commissioning, configuratie en oplevering

Pre-commissioning (off-site)

• Analyse van plannen en functionele vereisten.
• Opbouw van DALI-structuur, adressen, groepen en scènes.
• Voorconfiguratie van logica en teststrategieën (incl. noodverlichting indien aanwezig).
• Opmaken van bekabelingsplan.

Commissioning (on-site)

• Adressering en inbedrijfstelling van alle DALI-apparaten.
• Kalibratie van daglichtregeling met geijkte luxmeting.
• Configuratie en verificatie van noodverlichtingstesten.
• Functionele verificatie van alle automatiseringen.
• Oplevering en technische overdracht.

11Documentatie (verplicht onderdeel van oplevering)

Bij oplevering wordt een volledig dossier overhandigd met:

• As-Built plannen met ingetekende armaturen (incl. noodverlichting), sensoren, bedieningspunten en bekabeling.
• Overzicht van DALI-adressen, groepen en logica.
• Netwerk- en architectuurschema’s.
• Back-up van configuraties.
• Handleiding voor dagelijks beheer en onderhoud.